Menu

Katecheza przedmałżeńska
- malzenska.jpg
Katecheza chrzcielna

- chrzcielna.jpg

Poradnia rodzinna

- poradnia_rodzinna.jpg

Grupa Modlitwy O.Pio

- ojciec_pio.jpg

Skrzynka intencji modlitewnych

- skrzynka_modlitw.jpg

Telewizja Lumen
Akcja katolicka

- akcja_katolicka.jpg

Sakramenty św. otrzymali

Chrzest Św.

Małżeństwo

Chórek dziecięcy Duszki Boże

Chórek dziecięcy

Krąg Biblijny
- biblijny.jpg
Portal Deon.pl

- deon.png

Statystyki
Statystyki
Licznik odwiedzin:
1126990
Dzisiaj:
324
Gości on-line:
0
Twoje IP:
54.162.218.217

Historia parafii

 

Zbudowany w gotyckim stylu budynek ko­ścioła pw. Ducha Świętego, wznoszący się na prawym brzegu Warty, dziś wtapia się w archi­tekturę miasta i jest dobrze widoczny z mostu łączącego dwie części Śremu rozdzielone przez rzekę. Kościół wzniesiono w epoce średniowiecza. Niestety nie wiadomo dokładnie kiedy. Nie za­chował się żaden dokument zawierający infor­macje na ten temat. Trudno więc zbadać i od­tworzyć początki historii tej świątyni. Można powiedzieć, że są one mroczne i pełne tajem­nic tak jak epoka, w której zbudowano kościół.

Ks. Józef Nowacki, autor dziejów archidie­cezji poznańskiej, przypuszcza, że mógł on powstać w XIV, a nawet w XIII w. Przemawia za tym nazwa, funkcji położenie kościoła. Być może wzniesiono go, gdy do Polski dotarła wieść o powierzeniu przez papieża Innocentego III szpi­tala w Rzymie zakonowi braci szpitalnych Świę­tego Ducha, co miało miejsce na przełomie XII i XII w., przyczyniając się do rozpowszechnie­nia tego wezwania. Z zachowanych dokumen­tów wynika, że po prawej stronie śremskiego kościoła istniał dom dla ubogich zwany szpita­lem. Był to więc kościół szpitalny, a jego poło­żenie ante Śrem, czyli poza obszarem zabu­dowań Śremu, przy ważnym szlaku handlowym wrocławsko - poznańskim potwierdza ówcze­sne zasady wznoszenia tego typu budowli.

Pierwsza połowa XIII w. to jednak czas nie­sprzyjający wznoszeniu świątyń. W Wielkopolsce toczyły się wojny będące skutkiem podziału kraju na dzielnice dokonane­go przez Bolesława Krzywoustego. Wówczas to istniejący od X w. na prawym brzegu Warty niewielki śremski gród strzegący przeprawy przez rzekę przechodził z rąk do rąk, był nisz­czony i odnawiany przez kolejnych książąt spra­wujących w nim rządy.

Najwcześniej kościół mógłby powstać po 1253 r., czyli po lokacji Śremu na prawie nie­mieckim dokonanej przez książąt wielkopolskich Przemysła l i Bolesława Pobożnego, którzy nowe miasto postanowili założyć na lewym brzegu Warty ze względu na korzystniejsze warunki topograficzne terenu. Możliwe, że rozwój mia­sta ulokowanego w pobliżu przeprawy przez rzekę miał wpływ na powstanie kościoła i szpi­tala., który mógłby już wówczas służyć miesz­kańcom miasta i podróżnym.

Brak jakichkolwiek dowodów na potwierdze­nie tej hipotezy skłania, by przesunąć datę zało­żenia kościoła na wiek XIV. Pierwsza połowa tego stulecia to czasy niespokojne. Bezpieczeń­stwo śremian naruszały wojny z zakonem krzy­żackim. Być może kościół powstał więc dopie­ro po 1393 r., kiedy to król Władysław Jagiełło zezwolił na przeniesienie miasta na prawy brzeg rzeki. Rada miejska, kierując do króla swą prośbę, powoływała się na negatywne skutki walk toczących się od lat w tych okolicach. Prawy brzeg Warty wydawał się bezpieczniejszy.

Pierwsza wzmianka o kościele w źródle pi­sanym pochodzi z 1421 r. Z późniejszego do­kumentu (1440 r.) można się natomiast dowie­dzieć, że ówczesny proboszcz otrzymał od bur­mistrza, rady miasta i mistrzów cechów zna­czące uposażenie.

Szczegóły dotyczące wyglądu zewnętrzne­go i wyposażenia kościoła z pierwszego okresu jego istnienia pozostaną tajemnicą. Można do­mniemywać, że był on nieduży i drewniany, skoro źródło z 1510 r. nazywa go kaplicą.

Znajdujący się poza bramami miejskimi, któ­rych istnienie można tylko przypuszczać, ko­ściółek, tak jak i inne śremskie kościoły z para­fialnym na czele, otaczany był opieką cechów i zamożnych mieszczan.

W wieku XV i XVI Śrem - miasto królewskie -należał do grona znaczniejszych miast Wielko­polski, mimo zmian w układzie dróg tranzyto­wych oraz antymiejskiej polityki celnej prowadzo­nej przez szlachtę. W mieście znajdowała się komora celna i przeprawa mostowa. Rozwijało się głównie rzemiosło, którego wytwory były pod­stawą miejscowego handlu. Większość najbo­gatszych mieszkańców Śremu stanowili rze­mieślnicy.

Cechy i grupa zamożnych mieszczan wywie­rali silny wpływ na życie miasta, które można określić mianem katolickiego. Śremianie nie byli zainteresowani nowinkami ruchu reformacyjnego. Byli także niechętni nadawaniu obywatelstwa miasta przybyszom innej narodowości i innego wyznania.

Dzięki temu tutejsze liczne duchowieństwo było dobrze uposażone. Przede wszystkim ze względu na powstające altarie, także przy ko­ściele Ducha Świętego. Fundatorzy wznosili ołtarze lub osobne kaplice, a duchowni, którym je nadawano, zwani altarzystami, mieli obowią­zek regularnie odprawiać zamawiane przez fun­datorów nabożeństwa.

Najbardziej znani śremscy fundatorzy wywo­dzili się z rodziny Barskich. To oni kazali wznieść na przełomie XVI i XVI l w. nowe budynki kościo­ła Ducha Świętego oraz przytułku dla ubogich, chorych i kalek.

Świątynię zbudowano z cegły w stylu póź­nego gotyku. Powstała budowla jednonawowa z prostokątnym nie wydzielonym prezbiterium i znajdującą się za nim zakrystią. Pokryto ją dwuspadowym dachem.

Wewnątrz znajdowały się 3 ołtarze i 30 ob­razów religijnych, a w zakrystii zgromadzono bogatą bibliotekę. Księgozbiór ofiarowali również bracia Barscy, a pochodził on z kolekcji króla Zygmunta Augusta.

Po prawej stronie budynku kościelnego wzniesiono dom dla chorych składający się ze wspólnej izby murowanej i ogrzewanej) kapliczki, dwóch ogrzewanych izb dla chorych, dwunastu komór sklepionych i łaźni.

Szpital ten miał też swoje zabudowania go­spodarcze, pola uprawne, łąki, ogrody oraz in­wentarz: 8 koni i 5 krów.

Barscy ufundowali również bogate uposaże­nie powołanego w Śremie w 1614 r. przez bi­skupa Andrzeja Opalińskiego kolegium mansjonarzy, czyli zgromadzenia duchownych stale przebywających w mieście, którzy wraz z człon­kami różnych bractw religijnych kształtowali ówczesne życie religijne. Trzeba dodać, że se­niorem tegoż kolegium został proboszcz kościo­ła Ducha Świętego. To jemu bracia Barscy po­wierzyli pieczę nad cennymi księgami przeka­zanymi mansjonarzom, z których część mógł sprzedać i połową uzyskanej sumy powiększyć dochód przykościelnego szpitala.

Rodzina fundatorów przez wiele lat należała do najzamożniejszych i najbardziej zasłużonych śremskich rodzin. Zachowane o niej informacje pochodzą z końca XV w. Jednak można przy--puszczać, że Barscy mieszkali tutaj już wcze­śniej. Musieli być dobrze znani śremianom i godni szacunku, skoro w 1480 r. jeden z nich - Maciej Barski - był burmistrzem miasta. Jego syn Jan zasiadał w radzie miejskiej i miejskiej ławie są­dowej, a wnuk Wawrzyniec (syn Michała Bar­skiego i Magdaleny Zielinki) prawie sto lat póź­niej również piastował urząd burmistrza, a po­tem wójta. Przeszedł on do historii także z inne­go powodu. W 1586 r. spisał genealogię swojej rodziny, by dowieść, że nosi nazwisko Barski. Wynikało to z faktu, iż zarówno do niego, jak i jego ojca Macieja przylgnęło nazwisko pierwszej żony ojca, Barbary Kochler vel Kuklar.

Jan, Andrzej i Maciej Barscy, synowie Waw­rzyńca, to rodowici śremianie starannie wy­kształceni w Krakowie i we Włoszech, rozsła­wiający imię swego rodzinnego miasta w kraju i za granicą.

Najstarszy z braci - Jan - kanonik i archidia­kon krakowski był spowiednikiem królowej Anny Jagiellonki. Ufundował on specjalne nabożeń­stwo za jej duszę, które było odprawiane przez śremskie kolegium mansjonarzy. Młodszy An­drzej, najpierw był sekretarzem królewskim, a potem wysłannikiem dyplomatycznym do Włoch. Maciej, trzeci z Barskich, z wykształcenia lekarz, mieszkał i pracował we Florencji, gdzie zmarł.

Kościół, który ufundowali, przetrwał do dnia dzisiejszego, ale burzliwe zdarzenia dziejowe, wojny i zarazy przetaczające się przez Śrem od połowy XVII w. i przyczyniające się do upad­ku miasta nie omieszkały odcisnąć swego pięt­na także na nim.

W 1656 r. podczas tzw. drugiej wojny ze Szwecją, do miasta wkroczyli Brandenburczycy i dokonali grabieży we wszystkich świąty­niach. W styczniu następnego roku najazd wojsk brandenburskich się powtórzył. Po obrabowa­niu miasta wrogowie wzniecili w nim pożar.

Zrujnowany kościół Świętego Ducha został odrestaurowany i poświęcony przez biskupa poznańskiego w 1658 r.

W owych czasach w mieście szerzył się głód i zaraza. Liczba mieszkańców została zdziesiąt­kowana. Przyczyniły się do tego towarzyszące wojnom epidemie. W tym trudnym okresie przy­kościelny szpital nie mógł już liczyć na żadne dotacje. Z protokołów wizytacyjnych z 1667 r. wynika, że jego budynek był już mocno znisz­czony.

W 1700 r. rozpoczyna się trwająca 21 lat wojna północna. Przez Wielkopolskę przecho­dzą wrogie armie szwedzkie, saskie i rosyjskie, które rabują nawet zboże dla ubogich ze szpita­la Świętego Ducha.

W 1736 r. poziom wody w Warcie znacznie się podnosi i rzeka zalewa wiele budynków, w tym kościół franciszkański i szpitalny, który znaj­dował się przecież najbliżej rzeki.

Dwadzieścia lat później wybucha wojna sied­mioletnia (1756 -1763 ), podczas której nastę­pują kolejne grabieże i podpalenia w mieście.

Nietrudno sobie wyobrazić, że Śrem przed­stawiał smutny widok. Większość zabudowań miejskich była przecież drewniana. Jeśli jakieś domostwo nie spłonęło całkowicie, to na pewno wymagało remontu. Niektóre domy wznoszono na nowo, a wśród nich było już kilka murowa­nych.

W 1793 r. po podpisaniu przez Rosję i Prusy traktatu II rozbioru Polski Śrem przeszedł pod panowanie pruskie. Mieszkańcy miasta nie pod­dali się działaniom zaborcy. Już w 1794 r. ostat­ni starosta śremski, Józef Niemojewski, po na­radzie z Tadeuszem Kościuszką przygotował wystąpienie zbrojne. Niestety powstanie upadło. Wkrótce na tereny Wielkopolski, a więc i Śre­mu zaczęło napływać coraz więcej Niemców - wyznawców religii ewangelickiej. Dążyli oni do utworzenia w Śremie swej gminy i wzniesienia od podstaw świątyni. Gmina powstała, ale no­wego kościoła nie zbudowano. Ewangelicy prze­jęli kościół Ducha Świętego wraz z przynależ­nym do niego szpitalem. Miało to miejsce 30 grudnia 1837 r.

Trzy lata później ewangelicy zmienili wnętrze kościoła. Przebudowali balkony oraz przykryli go stropem. Na zewnątrz w fasadzie dostawiono dwie czworoboczne wieżyczki i ozdobiono ją ostrołukowym szczytem. Budynek został po­święcony w 1841 r. Szpital natomiast przekształ­cono w dom dla pastora.

Inne kościoły pozostawiono w rękach katoli­ków, a ich duchowni prowadzili swoją działal­ność. Najbardziej zaangażowanym nie tylko na płaszczyźnie religijnej był ks. Piotr Wawrzyniak. To jemu miasto zawdzięcza wiele osiągnięć gospodarczych i kulturalnych, by wspomnieć choćby Bank Ludowy czy Koło Śpiewackie Pol­skie.

Od połowy XIX w. budynek kościoła Święte­go Ducha stanowi ważny element architektury miasta. Wówczas to doszło do ważnych prze­mian urbanistycznych na terenie prawobrzeżnej części Śremu. Zagęszczono zabudowę ulic już istniejących oraz nowo powstałych, czego skutkiem było połączenie dawnego przedmie­ścia Świętego Ducha z miastem.

Czego się można dowiedzieć z zachowa­nych źródeł na temat pozostającej w rękach ewangelików świątyni ? Przekazują one nazwi­ska kolejnych jej pastorów oraz informację, że pod koniec stulecia gmina ta liczyła 1715 dusz ze Śremu i okolic. Z biegiem lat stała się jedną z najmniej licznych gmin w Wielkopolsce.

Świątynia była świadkiem ważnych wyda­rzeń: pierwszej wojny światowej, powstania wielkopolskiego i odzyskania przez Polskę nie­podległości. Śrem opuściło wielu Niemców i Żydów, a dla miasta nastąpił czas pomyślnego rozwoju, który zakłóciły tragiczne zdarzenia lat 1939-1945.

Życie religijne zamiera za sprawą okupanta. Sytuacja zmienia się wraz z końcem wojny. Śremianie podejmują trud przywrócenia miastu dawnego ładu, porządkują między innymi tere­ny wokół kościołów, naprawiają zniszczenia...

Rok 1945 jest również ważną datą w historii naszego kościoła. Zwrócono go katolikom. Wkrótce po Wielkiej Nocy 1945 r. kościół zo­stał poświęcony i odprawiono w nim pierwszą mszę ś w.

Początkowo stanowił filię kościoła parafialne­go, więc nabożeństwa odbywały się tylko we wtorki,i piątki, a w niedziele msze św. dla mło­dzieży szkół średnich.

Od 1966 r. ks. arcybiskup Baraniak zabiegał o utworzenie w Śremie nowej parafii pw. Ducha Świętego. Niestety nie było to łatwe ze względu na ówczesną politykę. Władze odmówiły. Ks. arcybiskup polecił więc utworzyć przy kościele przynajmniej Ośrodek Duszpasterski. Zaczął on działać w grudniu 1966 roku.

Dwa lata później kościół Ducha Świętego stał się kościołem parafialnym dla mieszkańców lewobrzeżnego Śremu i okolicznych wiosek.

Na początku lat 70 - tych rozpoczęła się re­stauracja wnętrza świątyni. Wyposażenie ko­ścioła jest więc współczesne. Jedyny element zabytkowy to krucyfiks pochodzący z ok. 1630 r.

Zmiany nastąpiły również w otoczeniu kościo­ła. Rozebrano budynki od strony Warty, także pastorówkę. W 1989 r. zbudowano Dom Para­fialny. Na powierzchni 1100 m2 znajdują się mieszkania księży, biuro parafialne oraz po­mieszczenia, w których odbywają się spotka­nia różnych grup duszpasterskich. Dom powstał dzięki ofiarności parafian.

Kościół przez wieki leżał przy głównym szla­ku komunikacyjnym, aż do 1970 r., kiedy to otwarto nowy most zbudowany nieco na połu­dnie od dawnego.

Odtąd przejeżdżający przez Śrem oglądają świątynię nie od frontu, ale od strony zakrystii.

Dzieje Śremu

INTERmedi@
Biuro Parafialne

Wtorek: 1730 - 1900
Środa: 1000 - 1100
Piątek: 1000 - 1100

Msze Święte

NIEDZIELA:
 800     Pysząca
 900    
1030  
1200  
1500  
1700  

DNI POWSZEDNIE:
900    
1700  

ŚWIĘTA:
900    
1100  
1700
1800   Pysząca

Odeszli do Pana

- wiecznosc.jpg

Przypominamy

- nauczanie_jpii.png

Lista subskrybentów
Wyszukiwarka
Budowa kościoła

- budowa.jpg

Kronika parafialna

- kronika.jpg

Pielgrzymki

- pielgrzymki.jpg

Kalendarz
29 maja 2017
poprzedni miesiąc następny miesiąc
pn wt śr czw pt so nd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
imieniny
Benity, Maksymiliana, Teodozji
Adoracja Eucharystyczna

- adoracja.jpg

Portal Faustyna.pl

- faustyna.png

Kromka Słowa Bożego

- kromka.jpg